اقتصادی

مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس‌ها /وزارت نفت صورت مسئله را پاک نکند

جمعه ۱۴ شهریور ۱۳۹۹ – ۱۱:۰۴ مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس‌ها /وزارت نفت صورت مسئله را پاک نکند

یک کارشناس انرژی گفت: جایگزینی LPG گاز مایع فشرده به جای گازوئیل در اتوبوس‌ها صرفه اقتصادی و مزایای محیط زیستی به همراه دارد و حتی شخص وزیر نفت نیز اذعان کرده است که استفاده از این گاز در اتوبوس‌ها هزینه را نصف می‌کند.

مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس‌ها /وزارت نفت صورت مسئله را پاک نکند

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، پس از احیای مجدد سهمیه‌بندی بنزین در آبان‌ماه سال گذشته، یکی از اقدامات سنجیده وزارت نفت، پیگیری مجدد برای جایگزینی گاز طبیعی فشرده CNG به جای بنزین در سوخت خودروها بود. در این راستا وزارت نفت تصمیم گرفت که با اعطای وام بلاعوض، یک میلیون و 464 هزار خودروی عمومی را CNGسوز کند تا بدین صورت هم از ظرفیت تولید گاز میادین پارس جنوبی استفاده شود و هم بنزین معادل آزاد شده با قیمت بیشتری صادر شده و درآمد ارزی دولت افزایش یابد.

در نتیجه اعمال این سیاست‌ها از آبان 98 تا کنون میزان مصرف گاز CNG از روزانه 20 میلیون متر مکعب به حدود 24 میلیون متر مکعب رسیده است که نشان از عزم دولت و وزارت نفت در استفاده از سوخت پاک CNG است.

در این بین اما CNG تنها سوخت پاک موجود در کشور نیست که قابلیت جایگزینی بنزین در خودروها را داشته باشد. در حال حاضر آمار و ارقام نشان می‌دهد که میزان تولید گاز مایع فشرده LPG در کشور به رقم سالانه 17 میلیون تن در سال رسیده است که از این مقدار حدود 6 میلیون تن آن صادر می‌شود، 2 میلیون تن در بخش خانگی مصرف شده و مابقی 9 میلیون تن در خطوط لوله گاز طبیعی و فلرها (مشعل‌ها) سوزانده شده و به هدر می‌رود.

هدر رفت سالانه 9 میلیون تن LPG در حالی است که با توجه به تجربه کشورهای دنیا می‌توان از این سوخت در خودروها استفاده کرد. با این وجود وزارت نفت در سند چشم‌انداز 20 ساله سبد سوخت بخش حمل و نقل کشور تصمیم به حذف LPG از سبد سوخت خودروها کرده است، اقدامی که به اعتقاد کارشناسان باعث عدم‌النفع‌های زیادی به کشور خواهد شد.

در این راستا برای بررسی دقیق‌تر موضوع استفاده از LPG به عنوان سوخت خودرو با جواد نوفرستی کارشناس نفت و انرژی به گفتگو نشستیم.

مشروح این مصاحبه به شرح زیر است:

* مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس‌ها

فارس: آیا افزودن LPG به سبد انرژی حمل و نقل کشور صرفه اقتصادی دارد؟

نوفرستی: من با مدیران توزیع گاز مایع جلساتی داشتم و طرح­هایی هم برای روستاهایی دورافتاده­ای که هیچ وقت قرار نیست گازرسانی شوند و یا مکان­‌هایی مانند گلخانه‌­های واحدهای صنعتی در مناطقی که گازرسانی نخواهند شد، وجود دارد که براساس آن LPG جایگزین گازوئیل و نفت سفید در این مکان‌ها شود. این کار هم از نظر اقتصادی به نفع دولت و بیت‌­المال است و هم در کاهش آلودگی هوا موثر خواهد بود.

در همین راستا سال گذشته من از مسئولان شرکت پالایش و پخش این سوال را پرسیدم که آیا از این طرح که بخش خصوصی مسئولیت توزیع خانه به خانه LPG را تضمین کند، استقبال می‌­کند؟ زیرا واقعیت امر این است که این نوع جایگزینی در سوخت درآمد دولت را افزایش می‌دهد و ما هم امکان صادرات انبوه LPG را هم نداریم. موضوع تحریم هم که در جای خود اثر منفی بر این مساله گذاشته است.

بنابراین ما هرچه بتوانیم گاز (طبیعی، فشرده، مایع) را با سوخت مایع (نفت سفید، گازوئیل، مازوت) در هر جایی از کشور جایگزین کنیم، مزیت اقتصادی و زیست‌محیطی بیشتری دارد. در نتیجه بنده با جایگزینی LPG به جای گازوئیل در اتوبوس‌ها موافق هستم. در بحث جایگزینی LPG با بنزین نکته بنده این است که به دلیل مزیت‌های LPG اگر ما این سوخت را برای خودروهای شخصی نیز استفاده کنیم، رقیب CNG می‌شود و طبیعتا همه مردم به سمت استفاده از LPG می‌روند تا CNG. شما همین الان از هر راننده تاکسی بپرسید LPG را ترجیح می‌دهید یا CNG را، قطعا می‌گوید LPG.

در دهه هفتاد نیز که دولت LPG را وارد سبد سوخت کرد، آنقدر از این سوخت استقبال شد که وزارت نفت نتوانست پاسخگوی نیازها باشد در نتیجه جایگزینی LPG با گازوئیل به نظر گزینه منطقی‌تری نسبت به جایگزینی با بنزین به نظر می‌آید و چالش‌های اجرایی کمتری نیز دارد.

در نتیجه با توجه به نکاتی که گفتم پیشنهاد بنده جایگزینی LPG به جای گازوئیل در اتوبوس‌ها است، زیرا صرفه اقتصادی و مزایای محیط زیستی این طرح تثیبت شده است و حتی شخص وزیر نفت نیز در مراسم امضای قرارداد برای دوگانه‌سوز کردن یک میلیون و 464 هزار خودرو عمومی به این موضوع اشاره کرده است که استفاده از LPG در اتوبوس‌ها هزینه‌ها را نصف می‌کند. پس در اینجا اولویت­ با استفاده از LPG اتوبوس­ها است البته باید از متخصصین فنی نظرخواهی شود که آیا LPG در کامیون­ها و خودروهای سنگین هم قابل استفاده یا خیر.

در جلسه­‌ای که مدیران صنعت LPG داشتم، بحث بر سر این بود که بخش عمده رقم 2.1 میلیون تن مصرف داخلی LPG در خودروها استفاده می­‌شود. بنابراین این نقد وارد است که اگر وزارت نفت می‌­داند حداقل دو سوم از 2.1 میلیون تنی که به شرکت‌­های پخش گاز مایع می­‌دهد در خودروها مصرف می‌­شود و در عین حال برخی هم‌وطنان از جمله در سیستان و بلوچستان در صف گاز مایع هستند، چرا اقدامی برای پاسخگویی به نیاز مردم و خودروها انجام نمی­‌دهد؟

یعنی بالاخره تکلیف LPG را مشخص کند و سیاستی را در پیش بگیرد که بیشترین صرفه اقتصادی را برای کشور دارد، نه اینکه صورت مسئله را پاک کند. این نوع گاز در خودروهای قم و اطراف تهران بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرند که بعضا در همین خصوص ما حوادثی را شاهد هستیم. با این حال شرکت ملی استاندارد و وزارت کشور که از این مسائل خبر دارند، اقدامی در جهت ضابطه­‌مند کردن استفاده از LPG در خودروها نمی­‌کنند.

*LPG سوخت ایمنی است به شرطی که مانند CNG طبق استاندارد استفاده شود

فارس: برخی منتقدان LPG معتقدند استفاده از این سوخت در خودروها ایمن نیست. نظر شما در این باره چیست؟

نوفرستی: استفاده از LPG در خودروها ناایمن نیست و هر کسی چنین مطلبی عنوان می­‌کند یا اطلاعات دقیقی ندارد و یا به خاطر دلایل دیگری می‌خواهد از ورود LPG به سبد سوخت کشور جلوگیری کند. حوادثی که در بحث مصرف LPG رخ می‌­دهد عمدتا در مکان­‌هایی است که به صورت غیرمجاز سوخت­گیری می­‌کنند و مردم هم فکر می­‌کنند این تبدیل سوخت خودرو کار ساده­‌ای است و می‌توانند حتی در پارکینگ خانه­‌شان هم انجام دهند.

اتفاقا منشا حوادثی که برای مخازن LPG اتفاق می‌افتد به دلیل این نیست که LPG ناایمن است. نه اتفاقا LPG ایمنی کافی را دارد، به شرطی اینکه در مراکز استاندارد عملیات نصب و سوخت‌رسانی به این خودروها انجام شود. من یکبار شبانه برای بازدید از این محل­‌ها به خیابانی در قم رفتم و شاهد بودم که این سوخت­گیری غیرمجاز با چه استقبالی هم همراه است.

به طور کلی واضح است که مردم از سوخت LPG برای استفاده در خودرو استقبال می‌­کنند و حتی سال گذشته که هنوز سهمیه­‌بندی بنزین مطرح نبود، بسیاری از مالکان خودرو کپسول LPG را با کپسول CNG در خودروهایشان جایگزین می­‌کردند. بنابراین با وجود استقبال از LPG وقتی قرار این سوخت را در خودروهای گازوئیل­‌سوز با اولویت اتوبوس‌­ها به کار بگیریم، باید روندها را مشخص کنیم.

*چرا مردم از LPG به عنوان سوخت خودرو بیشتر از CNG استقبال می‌کنند؟

فارس: شما در بخشی از صحبت‌های خود اشاره کردید که استقبال مردم از LPG بیشتر از CNG است. چرا این گونه است؟

نوفرستی: دلیل استقبال مردم از LPG نسبت به CNG هم بحث مزیت قیمتی، میزان پیمایش و تاثیر این سوخت بر شتاب خودرو است ،اما شاید مهمترین دلیل تجربه منفی استفاده از CNG در خودروهای با پایه بنزین مربوط به هزینه سنگین ناشی از استهلاک موتور و سرسیلندر در خودروهای CNGسوز باشد.

برای مثال بررسی­ها نشان می‌­دهد دارندگان محصولات ایران­خودرو باید بابت استفاده از CNG به ازای هر چهل هزار کیلومتر هزینه­ سنگینی بابت استهلاک سرسیلندر پرداخت کنند. بنابراین مالک خودرو با خود می‌گوید که درست است، قیمت CNG از بنزین کمتر است، اما من هر چند مدت یکبار باید هزینه زیادی برای تعمیرات پرداخت کنم که این هزینه شاید بیشتر از کل صرفه ناشی از استفاده از CNG تمام شود.

در همین راستا در پارک علم و فناوری قم با حمایت مهندس ستاری طرحی به نام «بهسوز گاز» ارائه شد که مشکل فرسایش موتور و سرسیلندر خودروهای CNGسوز را حل می­‌کند، اما تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است. لذا من باور دارم بهینه­‌سازی جایگاهی در کشور ما ندارد و صرفا شعار است، زیرا فعلا بنزین هست و تا زمانی که دچار بحران نشویم به فکر استفاده از طرح­‌های بهینه­‌سازی نمی‌افتیم.

در همین زمینه ما طرحی به شهرداری تهران در رابطه با تاکسی‌­ها دادیم که با استفاده از طرحی که در پارک علم و فناوری قم انجام شده، اشکال فنی خودروها در بحث مصرف CNG رفع شود. همین کار را راننده مدیرعامل سابق CNG شرکت پالایش و پخش انجام داد و الان بدون نگرانی از آسیب به موتور و سرسیلندر، فقط از CNG استفاده می­‌کند.

در حال حاضر چهار هزار راننده روی خودروهای پرکار جاده­‌ای مانند نیسان و وانت این طرح را اجرا کردند و دیگر مشکلی بابت استهلاک موتور و سرسیلندر ناشی مصرف CNG ندارند. در صورتی که دولت از این طرح حمایت کند، می­‌تواند سهمیه‌بندی بنزین را نیز تعدیل کند. حالا علت که مردم به LPG بیشتر از CNG تمایل دارند این است که LPG اثر خورندگی موتور و سرسیلندر را ندارد و هزینه زیادی بر دوش صاحب خودرو نمی‌گذارد. به بیان دیگر دغدغه اصلی مالکین خودروهای پایه بنزینی CNGسوز شده هزینه سنگینی است که با مصرف CNG در موتور خودرو بر آنها تحمیل می‌شود.

*LPG و CNG می‌توانند در کنار هم در سبد سوخت حمل‌ و نقل استفاده شوند

فارس: به نظر شما در سبد سوخت کشور LPG و CNG چه جایگاهی باید داشته باشند؟

نوفرستی: ما چند برابر تولید LPG، تولید گاز داریم که متاسفانه این گاز را به دلیل ضعف در دیپلماسی انرژی نمی‌توانیم صادر کنیم. بنابراین نباید طرحی بدهیم که مصرف CNG را در خودروها کم کند. چون گازی که دولت به بخش خودرو می­‌فروشد نسبت به گازی که به بخش خانگی می‌­فروشد، چند برابر درآمد بیشتری دارد. گاز خودروها متر مکعبی حدود 500 تومان و گاز بخش خانگی 150 تومان فروخته می‌شود.

اما توجه کنید که تمرکز به توسعه فراگیر CNG نباید ما نسبت به سوخت باارزش LPG نیز غافل کند. یعنی اتفاقا هنر سیاستگذار این است که از هر دو سوخت LPG و CNG در جایگاه خود در سبد سوخت حمل‌ونقل استفاده کند و بدین صورت سبد سوخت کشور را تنوع بخشد و درآمد ارزی دولت را افزایش دهد و آلودگی‌های زیست محیطی را نیز کاهش دهد.

از سوی دیگر، از خرداد سال گذشته طبق مصوبه­‌ای، قیمت CNG را 10 درصد افزایش دادند و گفتند این مبلغ قرار است صرف ایمن‌سازی جایگاه­‌ها، بازرسی­‌های فنی و ایمن‌سازی خودروها شود. اما بعد از یک سال و سه ماه که مردم این پول را پرداخت می‌‌کنند، هنوز هیچ اتفاقی در این زمینه رخ نداده است. این در حالی است که عمر مفید برخی از این مخازن در جایگاه­‌ها گذشته است.

در حال حاضر در دنیا مخازن کامپوزیتی برای CNGسوز کردن خودروها تولید می‌­شود که به هیچ عنوان امکان انفجار ندارند، اما مخازن فعلی فولادی هستند و امکان انفجار دارند. از این رو می­‌توان برای ایمن‌­سازی تانکرهای حمل سوخت و مخازن خودروهای بنزینی، LPG و CNG و مخازن جایگاه‌­ها از پوشش کامپوزیت استفاده کرد. با این کار جلو برخی نشتی‌­ها مخازن فولادی هم گرفته می‌شود. در حال حاضر از پوشش کامپوزیت برای خطوط انتقال نفت و گاز استفاده می­‌شود و مورد تایید وزارت نفت هم است.

*وزارت نفت به سیاست تنوع‌سازی سبد سوخت خودروها توجه کند

فارس: در پایان اگر نکته یا جمع‌بندی دارید بفرمایید.

نوفرستی: جمع‌بندی بحث بنده این است که باید به سیاست تنوع‌سازی سبد سوخت کشور در بخش حمل‌ونقل توجه شود. در این راستا می‌توان هم از CNG و هم LPG در سبد سوخت استفاده کرد، بدون اینکه تعارضی با هم داشته باشند. CNG باید به عنوان یک سوخت فراگیر استفاده شود درحالیکه از LPG باید به عنوان جایگزین گازوئیل در اتوبوس‌ها استفاده کرد. اتفاقا برخلاف برخی ادعاهایی که می‌شود جایگزینی LPG با گازوئیل هم صرفه اقتصادی بالایی دارد و هم به کاهش آلودگی هوا کمک می‌کند. این موضوع را خود آقای زنگنه نیز تصدیق کرده‌اند.

دلایل عدم استقبال مردم از CNG نیز به خاطر هزینه‌های سنگینی است که بابت استهلاک موتور و سرسیلندر باید بپردازند و تا وقتی این مشکل حل نشود، همچنان مردم نگاه مثبتی به استفاده از CNG ندارند. از طرفی هم سوخت CNG و هم LPG استانداردهای تعریف شده‌ای برای ایمنی دارند که در صورت رعایت آنها ما شاهد حوادث غیرمترقبه در این حوزه نخواهیم بود.

بنده امیدوارم با توجه به اینکه هم‌اکنون جای LPG در سبد سوخت کشور خالی است وزارت نفت برنامه‌ای تدوین کند تا بتوان LPG را جایگزین گازوئیل کرد. البته جایگزینی برای بنزین هم ممکن است، اما چالش‌های بیشتری دارد، زیرا بدین صورت همه مردم استفاده از LPG نسبت به CNG را ترجیح می‌دهند.

مصاحبه از: سیداحسان حسینی

انتهای پیام/ب

اخبار مرتبط

پر بازدید ها

پر بحث ترین ها

بیشترین اشتراک

بازار globe

اخبار کسب و کار globe لاستیک بارز ایران فان بیمه البرز هتل تارا

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن